Μέχρι νεωτέρας

31/12/2009

Οι φετινοί Μάγοι

Filed under: Uncategorized — mehrineoteras @ 08:06
Tags:

Ίσως το σημαντικότερο γεγονός του 2009 (για να είμαστε και στο πνεύμα των επετειακών ανασκοπήσεων) να μην είναι καν γεγονός –με την έννοια ότι ακόμη εξελίσσεται. Πρόκειται για τη λαϊκή εξέγερση στο Ιράν (αν η χρησιμοποίηση του όρου σταμάτησε να θεωρείται ιδιώνυμο από τους δικούς μας «Φρουρούς της Επανάστασης»…), που φέρνει χρονιάρες μέρες στο προσκήνιο μια «γνωστή και μη εξαιρετέα χώρα» με έναν «άγνωστο» λαό.

Σύμφωνοι, δεν είναι η πρώτη φορά. Από τις διαδηλώσεις του καλοκαιριού και τις σποραδικές κινητοποιήσεις των περασμένων ετών μέχρι την άνοιξη του ιρανικού κινηματογράφου και τα κόμικς της Μ. Σατραπί, πολλά μαρτυρούσαν τις αντιφάσεις που διαπερνούν την ιρανική κοινωνία και που μπορούν δυνητικά να πυροδοτήσουν την «αλλαγή». Διότι, όπως στην πλευρά των εξεγερμένων συναντιούνται νέοι αριστερών και προοδευτικών αντιλήψεων με μεταρρυθμιστές ισλαμιστές, ή θιασώτες του δυτικού τρόπου ζωής με υπερασπιστές του πνεύματος της επανάστασης του 1979, έτσι κι από την άλλη δεν υπάρχουν μόνο δυνάμεις καταστολής και φονταμενταλιστές, αλλά και πάμπολλοι απλοί άνθρωποι, έστω υπερσυντηρητικοί και πουριτανοί, που αγωνιούν για τις δικές τους αξίες και το δικό τους μέλλον. Γιατί, βέβαια, όπως τουλάχιστον επισημαίνουν όλοι οι διεθνείς αναλυτές, ακόμη κι αν το 62% του Αχμαντινετζάντ ήταν «πειραγμένο», οπωσδήποτε δεν ήταν όλο ψεύτικο.

Η πολιτική όμως (ιδίως σε τέτοιο, μαζικό επίπεδο) δεν είναι ούτε δικαστήριο ούτε ισορροπισμός. Είναι πρωτίστως έκφραση της ανάγκης των ανθρώπων να ορίσουν οι ίδιοι τη ζωή τους. Και μ’ αυτή την έννοια οι δύο πλευρές δεν είναι ίδιες· τόσο γιατί συγκρούονται οι υπέρμαχοι μιας αυταρχικής θεοκρατικής κοινωνίας με τους διεκδικητές ελευθεριών και δικαιωμάτων, όσο και γιατί οι μεν είναι διατεθειμένοι να χρησιμοποιήσουν την πιο σκληρή βία, μια βία που αναιρεί το ίδιο τους το αξιακό πλαίσιο, καλώντας –σχεδόν νομοτελειακά– και τους άλλους να ακολουθήσουν.

Η βία βέβαια κάθε άλλο παρά λείπει από τη διαμόρφωση της ιστορίας. Από τη γαλλική επανάσταση μέχρι το απαρτχάιντ και από το μετεμφυλιακό κράτος μέχρι το κίνημα του Γκάντι, η βίαιη αντιπαράθεση με την εξουσία ή τους διεκδικητές της είναι στην ημερήσια διάταξη, άλλοτε δικαιωμένη και άλλοτε εξοβελισμένη. Αναπόφευκτη; Όχι πάντα. Αλλά ούτε και πάντα εφικτό να της ξεφύγεις. Όχι τουλάχιστον όσο έννοιες όπως εθνικός διχασμός, επικράτεια και υπέρτατες αξίες θέτουν τα δικά τους, στρεβλά όρια σε κάθε σχετικό προβληματισμό.

Η εξέγερση στο Ιράν βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Τα πολιτικά της χαρακτηριστικά  και ο κλειστός χαρακτήρας του καθεστώτος κάνουν δίκοπο μαχαίρι τη στήριξη που της παρέχουν οι δυτικοί ηγέτες (που άλλωστε, δικαίως, δεν χαίρουν και της μεγαλύτερης εκτίμησης στον κόσμο). Τα αντανακλαστικά των πολιτών της Δύσης, από την άλλη, βρίσκονται εν υπνώσει, ενώ ο ισλαμικός κόσμος κινείται έτσι κι αλλιώς τα τελευταία χρόνια σε αντίθετη τροχιά. Στην Τεχεράνη, όμως, το προσωπικό είναι πολιτικό, αναδεικνύει απέναντι στον «θεόπνευστο» χαρακτήρα του όποιου δόγματος την ιερότητα της ελευθερίας και γίνεται αφετηρία ευρύτατων ζυμώσεων.

Αυτό που μένει λοιπόν είναι το ίδιο το βάρος των σωμάτων που ονειρεύονται, διεκδικούν, μάχονται και ρισκάρουν την ύπαρξή τους· και η κοινωνική δυναμική που αυτή τους η στάση δημιουργεί. Για όσους από μας κάτι θυμίζουν τα παιχνίδια με την αρπαγή των νεκρών διαδηλωτών, η ευχή δεν μπορεί να είναι άλλη από το να μη «χαθεί» η δική τους «άνοιξη».

Advertisements
TrackBack URI

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: