Μέχρι νεωτέρας

11/06/2010

It’s the economy, stupid

Filed under: Uncategorized — mehrineoteras @ 10:16
Tags: ,

Όσο η οικονομική ύφεση εδραιώνεται (συνεπικουρούμενη από τα μέτρα κυβέρνησης – τρόικας) τόσο οι συνέπειές της αρχίζουν να γίνονται αισθητές. Ήδη καταγράφονται απολύσεις, μειώσεις ωραρίων, καθυστερήσεις στους μισθούς και κανόνια, ενώ είναι βέβαιο ότι είμαστε απλώς στην αρχή· οι επιπτώσεις θα συσσωρεύονται σταδιακά (αν και πιθανώς με εκθετικό ρυθμό).

Το επίπεδο ζωής της ελληνικής κοινωνίας βελτιώθηκε εντυπωσιακά τις τελευταίες δεκαετίες, προσεγγίζοντας αυτό των προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών. Τα υλικά αγαθά που έχουν συσσωρευτεί (υποδομές, κατοικίες, αυτοκίνητα, ηλεκτρικές συσκευές κ.λπ.) προφανώς δεν θα εξαφανιστούν ούτε θα υποβαθμιστούν μονομιάς, αλλά θα συνεχίσουν να παίζουν το ρόλο τους, περιορίζοντας κάπως το ρυθμό της πτώσης. Πιθανότατα θα επανενεργοποιηθούν επίσης τα παραδοσιακά δίκτυα αλληλεγγύης –οι συγγενείς και φίλοι–, μέσω των οποίων ένα μέρος των αναγκών θα καλύπτεται εκτός αγοράς. Μπορεί να δούμε ακόμη και ένα κύμα αντίστροφης μετανάστευσης, προς την περιφέρεια αυτή τη φορά, με όλες τις δυσκολίες που έχει κάτι τέτοιο, αφού απαιτεί δραματική αλλαγή πορείας των ανθρώπων και αξιοποίηση γνώσεων που πλέον δεν διαθέτουν.

Παρόλα αυτά, οι παραπάνω «αυτόματες» αντιδράσεις, επειδή ακριβώς θα είναι ασυντόνιστες και δεν θα συνδέονται με κάποιο ολοκληρωμένο σχέδιο που θα παρέχει προοπτική στη ζωή των ανθρώπων, είναι δύσκολο να καταφέρουν να μας σώσουν από την προσωπική και συλλογική κατάθλιψη που συνοδεύει τις οικονομικές υφέσεις. Η προσωπική ματαίωση για έναν νέο που βλέπει τα καλύτερά του χρόνια να χάνονται καθώς αυτός φυτοζωεί, αλλά και για κάποιον μεγαλύτερης ηλικίας που μαζί με την πίεση του βιολογικού χρόνου καλείται να αντιμετωπίσει την υποβάθμιση της ζωής του και των παιδιών του, θα είναι τεράστια. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε τα πρότυπα και τις προσδοκίες που είχε η ελληνική κοινωνία, τα οποία –αν αφαιρέσουμε την υπερκατανάλωση– είναι και ρεαλιστικά και δίκαια (εκπαίδευση, υγεία, άνετη διαβίωση, ψυχαγωγία, διακοπές κ.λπ.).

Έχουμε λοιπόν ανάγκη από ένα σχέδιο που δεν θα αντιμετωπίζει πριν την ώρα της την ελληνική κοινωνία σαν Ψωροκώσταινα, αλλά θα δίνει προοπτική ποιοτικής διαβίωσης και ανάπτυξης. Μ’ αυτή την έννοια, το να περιοριστούμε απλώς στην ενεργοποίηση παραδοσιακών δομών που τσάτρα πάτρα θα μας επιτρέψουν να τα βγάλουμε πέρα είναι, με βάση τις σημερινές συνθήκες, πρόωρο και μπορεί να λειτουργήσει σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Το θέμα δεν είναι να φέρουμε τη γιαγιά απ’ το χωριό για να κρατάει τα παιδιά (κάτι που θα γίνει έτσι κι αλλιώς αν χρειαστεί, δεν παύει όμως να συνιστά κοινωνικό πισωγύρισμα), αλλά να δημιουργήσουμε οικονομικούς ποιοτικούς παιδικούς σταθμούς, που δεν θα στοχεύουν στο κέρδος, αλλά στην υλοποίηση της αποστολής τους και στην αξιοπρεπή αμοιβή των εργαζομένων. Αντίστοιχα, ο σκοπός δεν είναι να κάνει πού και πού καμιά αγαθοεργία ο γιατρός των 70 ευρώ ανά επίσκεψη, αλλά να πείσουμε επιστήμονες να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να φτιάξουν προσιτές ιατρικές δομές υψηλού επιπέδου, με αξιοπρεπείς αλλά όχι πλουσιοπάροχες αμοιβές για τους ίδιους.

Τα παραδείγματα είναι πολλά και πιθανώς κάποια προσφορότερα από άλλα. Το ζήτημα όμως είναι ότι μια επιτυχημένη στροφή σε μια τέτοια κοινωνική οικονομία –που δεν θα επιζητά μόνο να λειτουργεί παραδειγματικά, αλλά να καταστεί ευρύ πρότυπο οικονομικής οργάνωσης–, απαιτεί σχέδιο, έμπνευση, επιστημονική στήριξη αλλά και σοβαρή προεργασία. Και εδώ ενδεχομένως κρύβεται ένας βασικός ρόλος για την αριστερά την περίοδο της κρίσης.

Advertisements
TrackBack URI

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: