Μέχρι νεωτέρας

09/02/2012

Οι ανάγκες των ανθρώπων στο επίκεντρο της οικονομίας

Filed under: Uncategorized — mehrineoteras @ 08:00
Tags:

Η τελευταία διετία έγινε μάρτυρας της εμφάνισης ενός ποταμού κινήσεων αλληλεγγύης. Πολλές μάλιστα κινούνται πέρα από το πλαίσιο της αλληλοβοήθειας των μελών τους ή της στήριξης άλλων ανθρώπων που έχουν ανάγκη, και μπαίνουν με διάφορους τρόπους στα χωράφια της επίσημης οικονομίας. Άλλοτε το κάνουν ευθέως, εμπορευόμενες προϊόντα ή υπηρεσίες που παράγονται με κοινωνικά θετικούς τρόπους (δίκαιο εμπόριο, εργατικές κολεκτίβες κ.λπ.), και άλλοτε εμμέσως,  καλύπτοντας χωρίς χρήματα (με ή χωρίς αμοιβή) ανάγκες που μέχρι πρότινος μπορούσαν να ικανοποιηθούν μόνο μέσω της αγοράς (τράπεζες χρόνου, εθελοντικά μαθήματα, κοινωνικά ιατρεία κ.λπ.). Όποια μορφή παρέμβασης και να επιλέγει η κάθε ομάδα, το συμπέρασμα είναι κοινό: υπάρχει ένας κόσμος που αναζητά εναλλακτικούς τρόπους οργάνωσης της οικονομίας, πειραματίζεται με νέες μορφές κοινωνικής δράσης και προβληματίζεται για το πώς όλα αυτά μπορούν να συναρθρωθούν σε ένα συνεκτικό σχέδιο.

Η κουβέντα βέβαια δεν ξεκινάει από το μηδέν και είναι εν πολλοίς υπονομευμένη από το ίδιο το παρελθόν μας. Παρότι η Ελλάδα διαθέτει πλούσια συνεταιριστική παράδοση, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι αυτή χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία ενός μοντέλου που σίγουρα βρίσκεται μακριά από τις  αρχικές διακηρύξεις και τους κοινωνικούς του στόχους. Λίγη αξία έχει για παράδειγμα αν η γαλακτοβιομηχανία ΝΕΟΓΑΛ αποτελεί «επιτυχημένο» συνεταιρισμό όταν ήταν η πρώτη εταιρεία που προχώρησε, στα τέλη του 2010, σε σύναψη επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης με δυσμενέστερους όρους για τους εργαζόμενους από την κλαδική, αν και παρουσίαζε υψηλή κερδοφορία. Και λίγη έμπνευση μπορούν να δώσουν σε ανθρώπους που θέλουν να βάλουν την κοινωνία μπροστά από τα άτομο οι πάμπολλοι άλλοι συνεταιρισμοί που έχουν γίνει συνώνυμο των σκανδάλων, της διαφθοράς, της κομματοκρατίας.

Σήμερα η συζήτηση αυτή βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο, καθώς οι διάφορες πρωτοβουλίες καλούνται όλο και πιο έντονα να αποκρυσταλλώσουν τη στρατηγική τους απέναντι στο αντικείμενο με το οποίο ασχολούνται, αλλά και απέναντι στο κράτος και τους θεσμούς του: θα κρατήσουν κυρίως πολιτικό χαρακτήρα, θα διατηρήσουν συμβολικά χαρακτηριστικά, θα παραμείνουν στο περιθώριο της οικονομίας ή θα δουν τον εαυτό τους ως ένα πιθανό μοντέλο εναλλακτικής οργάνωσης της οικονομικής ζωής σε μαζικό επίπεδο, έναν τρόπο συγκρότησης μιας οικονομίας των αναγκών, που θα απαντά στην κρίση και στα προβλήματα που έχει δημιουργήσει η κυριαρχία της αγοράς;

Έτσι, οι συγχύσεις και οι αντιπαραθέσεις είναι φυσικά αναμενόμενες, αλλά πιθανόν και δημιουργικές: Τι είναι η αλληλέγγυα ή κοινωνική οικονομία; Αφορά μόνο ή πρωτίστως υπηρεσίες ή και το χώρο της παραγωγής; Αποτελεί εργαλείο για τη συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας ή οδηγεί στην ενδυνάμωση των τοπικών –και συχνά περιθωριοποιημένων– κοινωνιών; Απευθύνεται μόνο σε ευάλωτες ομάδες ή μπορεί να αποτελέσει εργαλείο υπέρβασης της συνολικής κρίσης και είναι κάτι τέτοιο μέσα στις προδιαγραφές της; Ποια η σχέση των φορέων της με το κράτος, την εξουσία, τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα;

Το Σάββατο (11/2) η κίνηση πολιτών Μεσοποταμία αφιερώνει μια ολόκληρη ημέρα στις «ουτοπίες που μπορούν να γίνουν πραγματικότητα». Μέσα από παρουσιάσεις διαφόρων πρωτοβουλιών αλληλεγγύης, συζητήσεις και μουσική, θα προσπαθήσει όχι μόνο να πάει την κουβέντα ένα βήμα πιο μπροστά, αλλά και να δώσει έμπνευση για νέες, μεγαλύτερου εύρους προσπάθειες. Ραντεβού λοιπόν στο πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Μοσχάτου, στις 11 το πρωί, για τα περαιτέρω.

Advertisements
TrackBack URI

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: