Μέχρι νεωτέρας

15/12/2013

Σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια: είναι υπόθεση της αριστεράς;

Την Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2013,  από κοινού με τον Δημήτρη Παπανικολάου (διδάσκοντα νεοελληνικής φιλολογίας και σπουδών φύλου στην Οξφόρδη), επιμεληθήκαμε ένα μικρό αφιέρωμα στα «Ενθέματα» της «Κυριακάτικης Αυγής», με τίτλο «Σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια: είναι υπόθεση της αριστεράς;», στον απόηχο της καταδίκης της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της σχετικής πρότασης νόμου του ΣΥΡΙΖΑ.

Παρακάτω μπορείτε να δείτε το εισαγωγικό άρθρο του αφιερώματος, σε ελαφρώς πιο ανεπτυγμένη μορφή από αυτή που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα, για χάρη μιας πληρέστερης καταγραφής των γεγονότων που περιγράφονται.

(τα υπόλοιπα άρθρα του αφιερώματος είναι: «Ομόφυλα ζευγάρια: πολιτική διεκδίκηση και νομική κατοχύρωση», του Β. Μάλλιου, «Το λαϊφστάιλ ή την ελευθερία;», του Φ. Καλλίτση, «Τα πανανθρώπινα δικαιώματα και το φάντασμα του απάνθρωπου», του Κ. Δουζίνα)

(more…)

Advertisements

02/07/2008

Ιδού η Ρόδος

Filed under: Uncategorized — mehrineoteras @ 14:52
Tags: ,

Την προηγούμενη εβδομάδα ο εισαγγελέας Ρόδου άσκησε δίωξη εναντίον του δημάρχου Τήλου. Έτσι, έγινε πλέον σαφές ότι το κράτος δεν επιδιώκει μόνο να μην αναγνωριστούν από άλλες διοικητικές αρχές (π.χ. ασφαλιστικά ταμεία) οι συνέπειες των γάμων που τελέστηκαν στις αρχές Ιουνίου στο ακριτικό νησί, αλλά διεκδικεί δικαστικά να τους κηρύξει άκυρους.

Τελώντας τους γάμους, ο δήμαρχος Τήλου κ. Αλιφέρης δήλωσε έμπρακτα ότι ως δημοτικός άρχοντας δεν μπορεί να συνεχίσει να ανέχεται το καθεστώς παρανομίας που επιβάλλει το ελληνικό κράτος στα ομόφυλα ζευγάρια: Δεν αναγνωρίζεται και δεν προστατεύεται η σχέση τους, δεν έχουν κοινά ασφαλιστικά δικαιώματα, δεν μπορούν καν να καταθέσουν κοινή φορολογική δήλωση. Και όταν φτάσει η ώρα που ο ένας ή η μία από τους δύο πεθάνει, ο άλλος/άλλη δεν μπορεί καν να υπογράψει για την ταφή του (πόσο μάλλον να συνεχίσει να μένει στο κοινό τους σπίτι).

Φυσικά, για το θέμα δεν έχουν όλοι την ίδια άποψη. Αφήνοντας στην πάντα τους συντηρητικούς, που θεωρούν τους ομοφυλόφιλους «έκφυλους» ή «ασθενείς» (απόψεις που, επιστημονικά τουλάχιστον, έχουν απορριφθεί εδώ και δεκαετίες) εντοπίζουμε δύο διακριτά ρεύματα που ανήκουν στη φιλελεύθερη παράδοση.

Από τη μια οι μετριοπαθείς, που αναγνωρίζουν ότι πρέπει να κατοχυρωθούν νομικά τα δικαιώματα των ομόφυλων ζευγαριών, όχι όμως μέσω του πολιτικού γάμου, καθώς ο θεσμός ιστορικά έχει ετερόφυλο χαρακτήρα.

Δεν θα σταθώ στα επιστημολογικά προβλήματα αυτής της οπτικής, που θεωρεί ότι τα χαρακτηριστικά των θεσμών παραμένουν αμετάβλητα στο χρόνο. Επισημαίνω μόνο ότι για να είναι συνεπής με τις φιλελεύθερες αφετηρίες της θα πρέπει ο νέος θεσμός που ευαγγελίζεται να παρέχει ίσα δικαιώματα με των ετερόφυλων ζευγαριών. Μ’ αυτή την έννοια το σύμφωνο συμβίωσης που προτείνει η κυβέρνηση (ακόμη και αν αφορούσε ομόφυλα ζευγάρια) είναι απορριπτέο, αφού δεν παρέχει πλήρη δικαιώματα. Είναι σαν να έλεγε κανείς όταν πρωτοβγήκαν οι γυναίκες στην αγορά εργασίας, ότι επειδή ο θεσμός της εργασίας ιστορικά αφορούσε τους άντρες, θα πρέπει οι εργασιακές σχέσεις των γυναικών να ρυθμίζονται από διαφορετικό εργατικό δίκαιο και να έχουν λιγότερα εργασιακά δικαιώματα!

Οι ριζοσπαστικοί, από την άλλη πλευρά, θεωρούν ότι οι κοινωνίες πρέπει να ξεφύγουν από την παραδοσιακή νοηματοδότηση του γάμου και να αναγνωρίσουν ότι ιστορικά ο θεσμός του γάμου εξελισσόταν πάντα ώστε να αποτελεί τη διαδικασία με την οποία αναγνωρίζονταν τα «θεμιτά» σε κάθε εποχή ζευγάρια. Ως εκ τούτου, το ίδιο πρέπει να συμβεί και με τα σημερινά «θεμιτά» ζευγάρια, μεταξύ των οποίων είναι και τα ομόφυλα. Σ’ αυτή τη λογική κινείται και ο ΣΥΝ, που στο τελευταίο του συνέδριο τάχθηκε με σαφήνεια υπέρ του πολιτικού γάμου ομοφύλων.

Είναι προφανές ότι παρόλο που κάποιος αριστερός/ή θα μπορούσε να στριμωχτεί στο πρώτο ρεύμα που αναφέραμε, ο φυσικός χώρος της αριστεράς είναι το δεύτερο, που διακηρύσσει στην πράξη ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα, ανεξαρτήτως (φύλου, φυλής, θρησκείας ή) σεξουαλικού προσανατολισμού.

Το ζήτημα είναι ότι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα η νίκη αυτής της αντίληψης πρέπει να έρθει και στο δικαστικό πεδίο. Και εκεί, στην πραγματικότητα, δεν θα κριθεί αν ο δήμαρχος Τήλου κινήθηκε νόμιμα ή όχι, αλλά αν η πολιτεία θα ερμηνεύει από εδώ και μπρος το νόμο περί πολιτικού γάμου με τρόπο που να χωρά τα ομόφυλα ζευγάρια.

Ατυχώς, αντίπαλοι σ’ αυτή τη μάχη δεν θα είναι όσοι υποστηρίζουν το μετριοπαθές ρεύμα, αλλά όσοι επιμένουν ότι οι ομοφυλόφιλοι δεν πρέπει να έχουν κανένα δικαίωμα. Έτσι, όσοι αριστεροί και προοδευτικοί συμμερίζονται την μετριοπαθή άποψη, είναι σήμερα αναγκασμένοι να στηρίξουν τον αγώνα για αναγνώριση του δικαιώματος στον πολιτικό γάμο. Γιατί μόνο μια τέτοια κίνηση είναι συνεπής με τις αρχές τους και αποδυναμώνει τη συντηρητική αντίληψη της άλλη πλευράς.

Και αυτό αφορά τους πάντες. Από τους μεμονωμένους πολίτες, που θα πρέπει να κινητοποιηθούν για να δηλώσουν τη στήριξή τους στον αγώνα της ομοφυλοφιλικής κοινότητας, μέχρι τα αυτοδιοικητικά στελέχη που οφείλουν να ρίξουν με διάφορους τρόπους το βάρος τους, ακόμη και τελώντας νέους γάμους ομοφύλων, υπέρ ενός θεσμικού πλαισίου που δεν θα θωρακίζει νομικά την ανισότητα, αλλά θα αναγνωρίζει το δικαίωμα όλων στην οικογενειακή ζωή.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: